Stabat mater van Giovanni Battista Pergolesi

Published in

Stabat Mater, ‘de moeder die er bedroefd bij stond’, zijn de beginwoorden van een gedicht over de smart van Maria om Jezus die gekruisigd wordt. Eerst schreef men de tekst toe aan de Italiaanse dichter Jacopone da Todi, rond 1300. Maar dat blijkt nu een andere versie te zijn. Een Franciscaner monnik zou de tekst al rond 1250 op papier hebben gezet, of een leerling van hem. Het blijft wat onduidelijk. Het Stabat Mater van Giovan Battista Pergolesi is waarschijnlijk de beroemdste versie van het Maria lied. De opdracht ervoor kwam van de Confraternità dei Cavalieri di San Luigi di Palazzo. Pergolesi kreeg de opdracht een nieuw Stabat mater te schrijven, in opvolging van de versie van Alessandro Scarlatti die tot dan toe op Goede Vrijdag (in Napels) werd opgevoerd, maar nu wat uit de mode was geraakt. Stabat Mater zou zijn meesterwerk worden. De jonge Pergolesi was al ziek toen hij het werk voltooide op 26 jarige leeftijd. Hij stierf in 1736 aan tuberculose. Oorspronkelijk in sobere bezetting voor een sopraan en een alt, wordt het werk tegenwoordig ook wel met koorbezetting uitgevoerd. Wat overblijft is, voor wie daar gevoelig voor is, een wonderschoon stuk muziek . Een verstilde vorm van lijden dat overgaat in (het laatste deel) berusting en overgave. Luister naar deze uitvoering van Barbara Bonney en Andreas Scholl De Italiaanse dirigent en vroeg barok specialist Rinaldo Alessandrini heeft een op klassiek leest geschoolde versie uit gebracht, die zeer integer over komt, en bijna tweemaal zo traag als de eerstgenoemde uitgave. Een derde interessante versie is die van van dirigent Christopher Hogwood en the Academy of Ancient music, met de sopraan Emma Kirby. Misschien wel de meest passionele van de drie.